| |
|
|
| |
จัดฟัน |
|
| |
|
|
| |
| |
ความงามของฟันที่เรียงตัวกันเรียบสวย
เป็นความงามที่ค่อนข้างเป็นอมตะ
คือ ไม่ว่ายุคใด
สมัยใด ฟันเรียงเป็นระเบียบ
ก็เป็นที่ชื่นชอบของทุกผู้คน
ดังนั้นทันตกรรมจัดฟัน
จึงเข้ามามีความสำคัญ
เพราะเปรียบเสมือนการจัดระเบียบฟันที่โย้
ยื่น เก ไม่เข้าที่เข้าทางให้มาอยู่ในแนวระนาบเดียวกัน
ซึ่งประโยชน์ที่แท้จริงของการจัดฟันนั้น
มุ่งไปที่การบดเคี้ยวอาหารได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
|
นอกจากนี้
การจัดฟันยังช่วยแก้ไขโครงสร้างของใบหน้าที่ผิดปกติ
จากการสบฟันได้ เช่น
กรณีของฟันล่าง ครอบฟันบน
ทำให้กรามยื่นออกมา
ใบหน้าผิดรูป เมื่อจัดเรียงฟันอย่างเป็นระเบียบแล้ว
กรามที่ยื่นก็จะกลับไปเป็นเหมือนเดิม
ทำให้โครงหน้าดูดีขึ้นด้วย
ส่วนคนที่มีฟันห่าง
หรือฟันไม่สบกัน
คือ ฟันล่างกับฟันบนครอบกันไม่พอดี
แบบนี้จะทำให้เกิดอาการปวดบริเวณขากรรไกรได้
การจัดฟัน สามารถลดปัญหาในรูปแบบนี้ได้เช่นกัน
การจัดฟันให้เข้าตำแหน่งนั้น
ต้องอาศัยเวลานาน
ดังนั้น จึงมีการพัฒนาวัสดุต่างๆ
สำหรับการจัดฟัน
เพื่อให้ผู้จัดฟันรู้สึกสนุกกับการจัดฟัน
และได้รับการยอมรับจากสังคม
มีความมั่นใจ ไม่ก่อให้เกิดปัญหาด้านบุคลิกภาพเหมือนเมื่อก่อน |
|
|
|
|
| |
|
|
| |
|
อายุที่เหมาะสมสำหรับการจัดฟัน |
| |
ทุกวันนี้
การจัดฟันได้รับการยอมรับค่อนข้างมาก
ดังนั้น เราจะเห็นคนที่มีอายุ
30 ปีหลายท่านที่ใส่เหล็กจัดฟัน
แต่อายุที่เหมาะสมสำหรัการจัดฟันจริงๆแล้วจะอยู่ที่
11-14 ปี ซึ่งเป็นกลุ่มวัยรุ่น
หรืออาจจะเร็วกว่านั้นหากพบความผิดปกติตั้งแต่เนิ่นๆ
นั่นคือ อายุประมาณ 8-9 ปีก็ได้
และหากเป็น กรณีที่พบความผิดปกติบริเวณขากรรไกร
ควรได้รับการจัดฟันเมื่ออายุไม่เกิน
13-14 ปี เนื่องจากเป็นช่วงที่มีการเจริญเติบโตของขากรรไกร
และใบหน้า ซึ่งกำลังจะก้าวเข้าสู่การเป็นวัยรุ่น
ทำให้การจัดฟันได้ผลดีกว่า
เพราะร่างกายกำลังมีการเปลี่ยนแปลงอยู่แล้ว
|
|
| |
|
|
| |
| |
การจัดฟันเมื่อเป็นผู้ใหญ่ |
| |
การจัดฟันในผู้ใหญ่
ส่วนมากจะเป็นเรื่องของฟันล้ม
หรือฟันโดนถอนออกไป เกิดเป็นช่องว่าง
แต่ไม่สามารถใส่ฟันปลอมได้
เนื่องจากแนวฟันไม่เหมาะสม
จึงต้องมีการจัดฟัน แต่การจัดฟันในผู้ใหญ่นั้นมีข้อแม้ว่าจะต้องเป็นคนที่ไม่เป็นโรคเหงือกอักเสบ |
| |
|
|
| |
|
หลักการทำงานของการจัดฟัน |
| |
การจัดฟันนั้นอาศัยหลักการเคลื่อนฟันทีละน้อยๆ
ด้วยเครื่องมือ คือเหล็กยึด
ที่จะค่อยๆบีบให้ฟันเคลื่อนไปอย่างสม่ำเสมอ
ทำให้เกิดการละลายของกระดูกบริเวณที่ต้องการ
และไปสร้างกระดูกขึ้นมาใหม่บริเวณด้านหลัง
กระบวนการนี้จะเกิดขึ้นเร็วเมื่ออยู่ในวัยเด็ก
หรือวันรุ่นเพราะเป็นวัยที่ร่างกายยังคงสร้างเซลล์ต่างๆอยู่นั่นเอง
แต่หากเข้าสู่วัยผู้ใหญ่
กระบวนการสร้างเสริมต่างๆนี้อาจจะช้าลง
ทำให้ระยะเวลาในการดัดฟันเพิ่มมากขึ้นด้วย
อีกทั้งผลสำเร็จของการจัดฟันยังน้อยกว่าอีกด้วย
|
| |
|
|
| |
|
จัดฟันต้องนานเท่าไหร่ |
| |
การจัดฟันนั้น
ส่วนใหญ่จะต้องใช้เวลาประมาณ
2-3 ปี แล้วแต่ปัญหาที่เกิดขึ้น
รวมไปถึงอายุของผู้จัดฟันดังที่กล่าวไปแล้ว
|
| |
|
|
| |
| |
จัดฟันได้กี่แบบ |
| |
การจัดฟันนั้น
สามารถแบ่งออกได้เป็น
2 ประเภท ตามเครื่องมือ
คือ
1. เครื่องมือจัดฟันชนิดถอดได้
เครื่องมือแบบนี้ สามารถถอดออกมาทำความสะอาดได้ในระหว่างการจัดฟัน
มี 2 ชนิดคือ ชนิดที่ใช้เพื่อการเคลื่อนฟัน
และชนิดที่ใช้เพื่อการเคลื่อนขากรรไกรล่าง
ทันตแพทย์จะเลือกใช้เครื่องมือจัดฟันชนิดถอดได้
เพื่อการเคลื่อนฟัน
ในกรณีที่ต้องการเคลื่อนฟัน
เพียงบางซี่ บางตำแหน่ง
ข้อดี คือ สามารถถดอเครื่องมือออกมาทั้งชิ้นเพื่อทำความสะอาด
และแปรงฟันได้ การดูแลความสำอาด
จะทำได้ง่ายกว่าเคื่องมือชนิดติดแน่น
ข้อเสีย คือ การถอดเครื่องมือออกมาบ่อยๆ
และไม่ใส่ จะทำให้การจัดฟันไม่ได้ผลตามวัตถุประสงค์ที่ต้องการ
2.เครื่องมือจัดฟันชนิดติดแน่น
เป็นเครื่องมือที่ยึดแน่นบนตัวฟัน
ไม่สามารถถอดออกมาทำความสะอาดได้
ทันตแพทย์จะใช้เพื่อเคลื่อนฟันหลายๆซี่พร้อมๆกัน
เครื่องมือจัดฟันชนิดติดแน่นนี้
ประกอบด้วยเครื่องมือที่ติดบนฟันกรามเป็นฟันหลัก
เรียกว่า "ปลอกโลหะรัดฟัน"
ซึ่งจะมีท่อเลกๆสำหรับร้อยลวด
และมียางสีต่างๆที่ใช้สำหรับยึดลวดกับแบร็กเก็ทนี้
มีทั้งชนิดที่เป็นกระเบื้องพอร์ชเลน
สีเดียวกับฟัน และพลาสติดใสขนาดเล็ก |
|
|
| |
การจัดฟันด้วยเครื่องมือจัดฟันชนิดติดแน่นนั้น
ยังสามารถเลือกได้ 2 แบบ คือ
- เครืองมือจัดฟันด้านนอก
- เครื่องมือจัดฟันด้านใน
- เครืองมือจัดฟันด้านนอก
เครื่องมือจัดฟันชนิดนี้จะเป็นที่รู้จักกันทั่วไป
เนื่องจากมองเห็นได้ชัดเจน
โดยเครื่องมือจัดฟันชนิดนี้จะติดอยู่ที่ผิวด้านหน้าของตัวฟัน
หรือด้านลิ้น ไม่สามารถถอดออกได้
แบ่งออกได้เป็น 2 ประเภทย่อย
1. ชนิดที่เป็นสีโลหะ เป็นเครื่องมือจัดฟันที่ทำมาจากโลหะ
มีให้เลือก 2 สีคือสีเงิน และสีทอง
2. ชนิดสีใสหรือสีเหมือนฟัน
มี 2 ชนิดคือ
- ชนิดที่ทำมาจาก เซรามิกจะมีราคาแพงกว่าชนิดที่เป็นโลหะ
และสีของเครืองมือจะไม่เปลี่ยน
ตลอดอายุการใช้งาน
- ชนิดที่ทำมาจากพลาสติก ซึ่งจะมีราคาถูกกว่าเซรามิก
แต่มีข้อเสียคือ สีของเครื่องมือจะเปลี่ยนสี
หรือคล้ำลงไปเมื่อเวลาผ่านไป
และเครื่องมือยังแตกหักได้ง่ายกว่า
- การจัดฟันด้วยเครื่องมือชนิดติดแน่นด้านใน
เนื่องจากข้อจำกัดของการจัดฟันชนิดติดแน่นด้านนอก
คือการมองเห็นเครื่องมือ หรือเหล็กจัดฟันอยู่ทางด้านนอก
ทำให้ผู้ใหญ่บางราย คิดว่าเป็นการเสียบุคลิกภาพ
ไม่อยากที่จะจัดฟันในรูปแบบดังกล่าว
ทันตแพทย์ จึงได้มีการพัฒนาเครื่องมือสำหรับจัดฟันด้านใน
เป็นการติดเครื่องมือที่ด้านหลังของฟัน
ทำให้ไม่มีใครสังเกตว่ากำลังจัดฟันอยู่
และยังช่วยให้เครื่องมือไม่ไปทำลายเคลือบฟันด้านหน้าอีกด้วย
แต่ข้อเสียของการจัดฟันแบบนี้คือ
ในช่วง 1 เดือนแรก คุณจะต้องปรับตัวเข้ากับสิ่งใหม่ในปากของคุณ
ลิ้นของคุณอาจจะระคายเคือง
แต่ก็เป็นผลด้านเดียวกับการจัดฟันด้านนอก
สิ่งที่แตกต่างกันจริงๆน่าจะเป็นเรื่องค่าใช้จ่ายที่เพิ่มมากขึ้น
เพราะเป็นการทำงานที่มีความสลับซับซ้อนมากกว่านั่นเอง
ส่วนเรื่องระยะเวลานั้นก็พอๆกันทั้งสองแบบ
การจัดฟันด้วยเครื่องมือจัดฟันชนิดถอดได้แบบใส
รูปแบบนี้เป็นการจัดฟันด้วยเครื่องมือจัดฟันชนิดถอดได้
เป็นเทคโนโลยีใหม่ที่ทำให้การออกแบบชุดเครื่องมือเป็นเรื่องเฉพาะเจาะจงสำหรับแต่ละบุคคล
ข้อเด่นของการจัดฟันแบบนี้
คือ การใช้คอมพิวเตอร์คำนวณแบบของชุดเครื่องมือออกมา
ตามที่ทันตแพทย์ได้ตรวจสอบสภาพฟันของคุณ
และกำหนดเป้าหมายร่วมกันกับวิศวกรเฉพาะด้าน
เมื่อได้รูปแบบของชุดเครื่องมือทั้งชุดแล้ว
ก็จะเข้าสู่กระบวนการผลิต สิ่งที่คุณจะได้รับคือ
เครื่องมือที่เป็นครอบฟัน มีลักษณะใส
ไม่มีเหล็ก ไม่มีลวดจัดฟัน
เป็นเสมือนปลอกใสครอบฟันที่ทำจากวัสดุแข็งแรงพอที่จะทำให้ฟันของคุณเคลื่อนไปตามตำแหน่งที่ต้องการได |
| |
|
้
เครื่องมือจัดฟันชนิดนี้
จะบางใสเคลือบไปกับฟันของคุณ
จนแทบสังเกตไม่เห็นว่าคุณกำลังจัดฟันอยู่
และเนื่องจากเป็นเครื่องมือจัดฟันชนิดถอดได้
เรื่องของการทำความสะอาดจึงไม่ยุ่งยาก
คุณสามารถถอดเครื่องมือออกมาทำความสะอาดทุกครั้งหลังรับประทานอาหาร
พร้อมๆกับการแปรงฟันหลังอาหารรวมทั้งใช้ไหมขัดฟันไปตามปกติ
ดังนั้นจุดเด่นของการจัดฟัน
จึงเป็นเรื่องของความสะดวก
และความสวยงาม แต่ข้อจำกัดคือ
การเลือกเคสที่สามารถทำการจัดฟันแบบนี้ได้
เพราะการจัดฟันแบบนี้ไม่สามารถคลื่อนฟันได้มากเท่ากับการจัดฟันแบบอื่นๆ
และค่าใช้จ่ายยังสูงกว่าอีกด้วย
ส่วนผลของการจัดฟันนั้น
ได้ผลเหมือนกับการจัดฟันรูปแบบอื่นๆ
|
|
การจัดฟันด้วยเครื่องมือจัดฟันติดแน่นด้านนอก
Domon System เป็นเครื่องมือจัดฟันที่ผลิตขึ้นเพื่อความสวยงาม
สะดวก รวดเร็ว ไม่ต้องพบทันตแพทย์บ่อยๆ
และไม่ต้องตกเป็นเป้าสายตาของผู้พบเห็นเพราะเครื่องมือจัดฟันใรช่องปาก
Domon System ออกแบบมาเพื่อให้สามารถจัดฟันด้วยแรงในการดึงฟันที่น้อย
และเป็นเครื่องมือที่มีความสวยงาม
ทำมาจากวัสดุที่ผสมระหว่าโลหะกับโพลิเมอร์
เคลื่อนฟันโดยอาศัยคุณลักษณะพิเศษของแบร็กเก็ท
ที่สามารถล็อกลวดได้ด้วยตัวเองโดยไม่ต้องใช้ยางหรือลวด
ทำให้ฟันเคลื่อนที่ไปได้อย่างรวดเร็วแม้จะได้รับแรงเพียงเล็กน้อย
ทำให้ผู้ป่วยที่ได้รับการจัดฟันด้วยเครื่องมือในระบบนี้รู้สึกสบาย
เพราะได้รับแรงในปริมาณน้อยกว่า
และไม่ต้องพบทันตแพทย์บ่อย
แต่การจัดฟันแบบนี้ต้องอาศัยทักษะและประสบการณ์จากทันคแพทย์จัดฟันโดยเฉพาะ |
|
| |
|
|
| |
| |
การจัดฟันให้สำเร็จมีเงื่อนไขอย่างไรบ้าง |
| |
การ จัดฟันให้เกิดผลสำเร็จจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีความมีวินัยในการให้ความร่วมมือกับทันแพทย์
ผู้ที่จัดฟันจำเป็นต้องไปพบแพทย์เดือนละ
1 ครั้งเป็นอย่างน้อย เพื่อให้แพทย์ทำการปรับเครื่องมือ
เคลื่อนฟันให้เป็นไปตามที่กำหนด
และปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด
รวมทั้งเรื่องของการทำความสะอาดในช่องปากขณะที่มีเหล็กดัดฟันอยู่อย่างนั้น
ย่อมเป็นที่ที่เศษอาหารเข้าไปติดตามซอก
หรือรอยต่อต่างๆ
และสุดท้าย เมื่อการจัดฟันเสร็จสิ้นสมบูรณ์ดีแล้ว
แพทย์จะแนะนำให้ใส่เครื่องมือที่เรียกว่า
เครื่องมือคงสภาพฟัน หรือ
Retainer เพื่อคงสภาพฟันที่จัดแล้วเอาไว้
ผู้ที่ใส่เครื่องมือจัดฟันชนิดติดแน่น
ควรจะแปรงฟันทันทีหลังจากรับประทานอาหารทุกครั้ง
เพราะว่าเครื่องมือ และลวดจัดฟันจะเป็นที่กักเก็บของเศษอาหาร
การไม่ใส่ใจในเรื่องความสะอาดจะทำให้เกิดฟันผุ
และเหงือกอักเสบตามมา
มีบางบริษัทผลิตแปรงสีฟันสำหรับคนที่จัดฟันโดยเฉพาะ
ซึ่งสามารถใช้ในการแปรงฟันที่มีเครื่องมือจัดฟันติดอยู่
ทำให้แปรงฟันได้สะดวกมากขึ้น
การเป็นสมาชิกชมรมฟันเหล็ก
จึงไม่ใช่เรื่องง่ายนัก เนื่องจากมีความยุ่งยากหลายประการ
ทั้งการดูแลความสะอาดที่ยากกว่าปกติ
การรับประทานอาหารที่ต้องหลีกเลี่ยงของแข็ง
และอาหารเหนียว เพื่อไม่ให้ให้เครื่องมือจัดฟันหลุดหรือชำรุด
ตลอดจนการไปพบทันตแพทย์จัดฟันตามที่นัดหมายกันไว้
การผิดนัดบ่อยๆ จะทำให้ระยะเวลาในการรักษายาวนานมากขึ้น
ความสำเร็จในการจัดฟันจะเกิดขึ้นได้ตามแผนการรักษาหรือไม่นั้น
ขึ้นอยู่กับความร่วมมือกับผู้ที่จัดเป็นสำคัญ |
| |
|
|
| |
|